يكپارچگى و انسجام و سنخيت آيات در سراسر قرآن است . آياتى كه در مكه با آن مصيبتهاى كمرشكن نازل شده ، با آياتى كه در مدينه در موضع قدرت و شوكت نازل شده ، يكسان است . خلاصهء سخن آنكه هماهنگى كاملى كه بر قرآن حكمفرما است ، خود يك معجزهء بزرگ است . ج - گفتيم كه قرآن شريف در ظرف بيست و سه سال به فردى امى و بىسواد نازل شد ؛ ولى چيزى كه همه را به خود جذب كرد ، هماهنگى آن بود . در قرآن شريف اختلاف نيست ، برگشت از كلام نيست ؛ بلكه به عقيدهء ما آنگونه نسخى هم كه برخى معتقدند ، در قرآن نيست . اگر قرآن كريم از طرف حق تعالى نازل نشده بود ، چطور ممكن بود كه در آن اختلافى پيدا نشود ؟ قرآن خود به اين معجزهء بزرگ اشاره مىكند : افَلَايَتَدَّبرَوُنَ الْقرْآنَ وَ لَوْ كَانَ مِنْ عِنْدِ غَيرِ اللهِ لَوَجَدُ و افيِهِ اخْتِلافاً كَثيراً « 1 » « آيا تدبر در قرآان نمىكنند ، كه اگر از غير خداوند بود ، در آن اختلاف بسيار مىيافتند ؟ » اين بحث دامنه‌دار است و ما براى دورى از اطالهء كلام ، آن را در همين جا خاتمه مىدهيم . بارى ، سخن قرآن از جهات گوناگون معجزه است و پروردگار ، مخالفان را به مبارزهء در آن دعوت مىكند . قرآن مىفرمايد : « بگو اگر آدميان و جنيان جمع گردند و همه پشت به پشت يكديگر كنند ، نمىتوانند ده سوره بمانند اين قرآن ، بلكه يك سوره مثل آن بياورند » . قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ اْلأِنْسُ وَالْجِنُّ عَلَي انْ يَأتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لَايَأتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهيراً . « 2 » قُلْ فَأتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفتَرَياتٍ وَ ادْعُوا مَنِ إسْتَطَعْتُمْ مِنْ دوُنِ اللهِ . « 3 »

--> ( 1 ) - نساء / 82 ( 2 ) - الاسرا ء آيه 88 ( 3 ) - هود ، بخشى از آيهء 13